کوچه هنر

کاربرد مواد بافت ساز در نقاشی

The Application Textured Materials in Painting



برخورد اساسی ما با مواد از نظر زیبایی و توجه به امکانات بیانی آن تا حد زیادی به خاطر تخصصی شدن صنعت و تکنیک از بین رفته است. روزانه ما با مواد جدید و فراوانی برخورد می کنیم که نیازی بالاتر از دانش تجاری، هوشی و انتزاعی دارند. در واقع هدف اصلی از بکارگیری مواد(بافت ساز) آشنایی با وجوه مشترک مواد، تکنیک و فرم و آشنایی با کیفیت بصری و لمسی، باصره و مهارت دست، ابداع فی البداهه و کشف و درک تکنیک های متفاوت لمسی و مواد اولیه است. با تمرین های ساده با مواد خام و جستجوهای تکنیکی نتایج منحصر به فردی به دست می آید. تمرین های افراد برحسب ذهنیت، فی البداهگی در شیوۀ کار دسته بندی نمی شود، ارزیابی در هر تمرینی با مقایسۀ نتایج کارها صورت میگیرد. تجربه با مواد و ویژگی هایشان از به کارگیری خلاقۀ حس لامسه و باصره و آگاهی دقیق حاصل می شود. تشخیص فی البداهه بنا به توان افراد از طریق تجربه به دست می آید و هدفهای جدیدی را برای هنرمند خلق می کند.

نمونه بافت های زمخت حاصل از تراشیدن و ایجاد خراشیدگی بر سطح چوب یا بومِ زیرسازی شده

 تمدن ماشینی امروز حساسیت نسبت به ویژگی های مواد را از ما گرفته است. بالا بردن حساسیت لمسی و تخیل هدف کار با مواد است. هنرمند با لمس کردن و کاربا مواد بعنوان فرم و بیان برانگیخته می شود. تجربیات عاری از تعصب، درک مستقیم از اتفاقات و تصادفات و استفاده از نتایج آنها، ایجاد امکانات جدیدی را که با عقل قابل پیش بینی نیست درپی دارد.

آنچه در آغاز اهمیت دارد تغییرات ظاهری مواد در زمینه های مختلف، توجه به جنبۀ لمسی سطح، نحوۀ تابش نوربه آن و قوانین کمپوزیسیون است. رابطۀ بین ویژگی، فرم و رنگ مواد محدودیت های امکانات بیانی را معلوم می دارد. کار با مواد اولیۀ معمولی و در دسترس با ابزارهای ساده صورت می گیرد. آشنایی با مواد از طریق تمرین هایی در زمینۀ تغییر، بافت و لمس( با مواد موجود و در دسترس)، کشف(با چوب و مواد مصنوعی)، چسباندن(با بسیاری از مواد) و کیفیت( شفافیت و سیالیت) بالا می رود تکنیک های کاری ساده ای مثل پاره کردن، خراشیدن، شکستن، سوزاندن، تا کردن، اره کردن،خط انداختن، چکش کاری، بریدن، چسباندن و بستن مورد جستجو قرار میگیرند و بکار گرفته می شوند.

مهارتهای فنی، فرمی و وجوه مشترک کمپوزیسیونی مورد مقایسه قرار میگیرد و از طریق تمرینات ارزیابی شده و تغییر تنوعات آنها تا حد امکان بررسی می شود. به این ترتیب انگیزه های جدید و کیفیت های بیانی متفاوت پیدا می شود.

بافت های ترکیبیِ کاغذ کالک و رنگ

یکی از مواد پر کاربرد بافت ساز، کاغذ است.
کاغذ در زندگی روزمره همواره برای بسته بندی، نوشتن و طراحی کاربرد دارد. سطح طبیعی و ساختار کاغذ از طریق اعمال مکانیکی تغییر می یابد. تجربه با موادی از خانوادۀ کاغذ و ایجاد بافت در آن حساسیت حس لامسه را بالا می برد. با تمریناتی ساده و آگاهانه از طریق تغییر مواد اولیه با ابزارهای ساده رابطۀ بصری جدیدی پدید می آید.

نمونه بافت هایی از جنس کاغذ

 


منبع:
مبانی و پایۀ هنرهای تجسمی در مدرسۀ بازل سوئیس
مان فرد مایر


یادداشت /
  مواد دیگری نظیر انواع نخ و ریسمان، چوب و پارچه و مواد ترجیحاً طبیعی بطور گسترده ای در تکنیک های کار با مواد استفاده می شوند، من عقیده دارم ترکیب مواد کمک شایانی به پیشبرد منظور و مقصود هنرمند می کند. تا آنجا که من دیده ام برجسته سازی در نقاشی خصوصا در سبک آبستره(انتزاعی)، کوبیسم( و کلاژ) و امپرسیونیسم و به ندرت اکسپرسیونیسم و آثار مدرن اتفاق می افتد و علتش بیان مستقیم و صریح هنرمند است و اصرار شدید او برای بکار انداختن حس لامسه، و البته ناگفته نماند که رنگ انتخابی برای ترکیب و رنگ آمیزی بافت ها باید منطقی و متناسب با جنس ساخته شده در سطح کار باشد. خود رنگ و جنس آن اعم از رنگ روغن و رنگ آکریلیک ، پاستل خشک و چرب و انواع ماژیک و مدادهای مخصوص هم می توانند برای ایجاد بافت هماهنگ، ابزار کمک کننده باشند و به اندازۀ همان مواد پیشین جلوۀ اثر را دوچندان کنند. مثلا تجربۀ شخصی من در اینباره رقیق سازی رنگ ابزارِ مورد علاقه ام (رنگ روغن، با درصد بسیار بالایی روغن برزک) است و جاری ساختن آن بر سطح بوم (به اصطلاح تا جایی که رنگ شُره کند) و یا استفاده از جنس های متنوع و گوناگونِ رنگ کنار یکدیگر، فرضاٌ ترکیب تدریجی پاستل چرب در بستر رنگ روغن یا پاستل خشک در سطح آبرنگ. این تضاد ها به نظر من کار را از یکنواختی و کلیشه شدن رها کرده و بیان حسی هنرمند را راحت تر می سازد.
 

گردآورنده: شهرزاد